Wire
Tel üzerindeki her bit, kaynağıyla: RFC standartlarıyla doğrulanmış ağ protokolleri, başlık yerleşimleri ve etkileşimli onaltılık paket dökümleri.
Protokol Kataloğu
TCP/IP'nin dört katmanına göre (RFC 1122 §1.1.3). Bit düzeni, alanlar ve örnek paketin onaltılık dökümü için bir protokol seçin; katmanların anlamı ve sık kullanılan protokollerin özetleri aşağıda.
Bağlantı katmanı OSI 2 (ve 1)
~/wire/ethernet
Ethernet çerçeve başlığı
~/wire/vlan
IEEE 802.1Q VLAN etiketi
~/wire/arp
ARP paketi
~/wire/rarp
RARP paketi
~/wire/pppoe
PPPoE başlığı
~/wire/lldp
LLDP veri birimi
~/wire/mpls
MPLS etiket yığını girdisi
Ağ katmanı OSI 3
~/wire/ipv4
IPv4 başlığı
~/wire/ipv6
IPv6 başlığı
~/wire/ipv6-frag
IPv6 Parçalama başlığı
~/wire/srh
IPv6 segment yönlendirme başlığı
~/wire/icmp
ICMP yankı iletisi
~/wire/icmpv6
ICMPv6 iletisi
~/wire/igmp
IGMPv2 başlığı
~/wire/igmpv3
IGMPv3 üyelik sorgusu
~/wire/gre
GRE başlığı
~/wire/ah
IPsec AH başlığı
~/wire/esp
IPsec ESP paketi
~/wire/ospf
OSPFv2 komşu keşif paketi (Hello)
~/wire/vrrp
VRRPv3 duyuru paketi
Taşıma katmanı OSI 4
~/wire/udp
UDP başlığı
~/wire/tcp
TCP başlığı
~/wire/sctp
SCTP başlığı
~/wire/dccp
DCCP başlığı
~/wire/quic
QUIC başlangıç paketi (Initial)
~/wire/quic-1rtt
QUIC 1-RTT paketi (kısa başlık)
~/wire/vxlan
VXLAN başlığı
~/wire/geneve
Geneve tünel başlığı
Uygulama katmanı OSI 7, 6 ve 5
~/wire/dns
DNS ileti başlığı
~/wire/coap
CoAP başlığı
~/wire/dhcp
DHCPv4 iletisi
~/wire/dhcpv6
DHCPv6 iletisi
~/wire/ntp
NTPv4 başlığı
~/wire/ptp
PTP eşzamanlama iletisi (Sync)
~/wire/ptp-follow-up
PTP takip iletisi (Follow_Up)
~/wire/ptp-delay-req
PTP gecikme isteği (Delay_Req)
~/wire/ptp-delay-resp
PTP gecikme yanıtı (Delay_Resp)
~/wire/ptp-announce
PTP duyuru iletisi (Announce)
~/wire/rtp
RTP başlığı
~/wire/rtcp
RTCP gönderici raporu
~/wire/srtp
SRTP paketi
~/wire/bfd
BFD denetim paketi
~/wire/stun
STUN ileti başlığı
~/wire/tls
TLS 1.3 kayıt katmanı
~/wire/websocket
WebSocket çerçevesi
~/wire/http2
HTTP/2 çerçevesi
~/wire/http3
HTTP/3 çerçevesi
~/wire/ssh
SSH ikili paketi
~/wire/snmp
SNMP toplu okuma isteği (GetBulkRequest)
~/wire/smb2
SMB2 ECHO isteği
~/wire/bgp
BGP OPEN iletisi
Katmanlar
Ağ protokolleri üst üste çalışır: her katman, üstündeki katmanın verisini kendi başlığıyla sarar ve bir alttakine teslim eder.
Bir paketin katmanları
wire'ın örnek paketleri birbirinin içine yerleşir. IPv4 örneği bir UDP datagramı taşır, o da bir DNS sorgusu taşır: her katman yalnızca kendi başlığını ekler ve içindekini olduğu gibi taşır. Alıcıda katmanlar ters sırayla açılır.
Sekizli sayıları derleme sırasında wire'ın örneklerinden hesaplanır; Ethernet çerçevesi ve onun altındaki fiziksel ortam bu zincirde gösterilmez.
OSI başvuru modeli
OSI modeli, ISO ve ITU-T'nin ortak standardı olan yedi katmanlı bir başvuru çerçevesidir. Katmanlar yukarıdan aşağı (7) Uygulama, (6) Sunum, (5) Oturum, (4) Taşıma, (3) Ağ, (2) Veri bağlantı ve (1) Fiziksel'dir (RFC 4949). Aşağıdaki açıklamalar ve İnternet protokol takımıyla eşleştirme de aynı kaynaktadır; eşleştirme yaklaşıktır.
| No | Katman | Ne yapar | wire'daki karşılığı |
|---|---|---|---|
| 7 | Uygulama Application | Kullanıcının çalıştırdığı programın ağla konuştuğu katman. İnternet protokol takımında Uygulama katmanı, 7'nin yanında 6 ve 5'in işlevlerini de üstlenir. | Uygulama |
| 6 | Sunum Presentation | Temel işlevi, veriyi bir aktarım sözdizimiyle iç ve dış biçimler arasında çevirmektir. İnternet protokol takımında ayrı bir katman yoktur; bu iş uygulama protokollerine düşer. Örneğin SNMP, iletilerini BER ile kodlar. | Uygulama |
| 5 | Oturum Session | İnternet protokol takımında ayrı bir katman yoktur: bağlantının sonlandırılması gibi bazı hizmetler TCP'ye, kalanı uygulama protokollerine dağılmıştır. | Uygulama |
| 4 | Taşıma Transport | Uygulama verisini paketlere böler ve uçtan uca, bir programdan diğerine taşır; isteğe bağlı olarak akışı düzenler ve hatasız, sıralı teslimi sağlar. | Taşıma |
| 3 | Ağ Network | Taşıma paketlerini IP datagramlarında taşır; her datagramı kaynaktan hedefe, ağlar ve yönlendiriciler üzerinden bağımsız olarak iletir. | Ağ |
| 2 | Veri bağlantı Data Link | Datagramları belirli bir ağ üzerinden, örneğin bir IEEE 802 yerel ağında iletir. IEEE 802'de LLC ve MAC alt katmanlarına ayrılır. | Bağlantı |
| 1 | Fiziksel Physical | Bitleri ortam üzerindeki sinyallerle taşır. İnternet protokol takımı bu katman için kendi standartlarını tanımlamaz; wire'da bu katmanın sayfası yoktur. | — |
TCP/IP katmanları
İnternet protokol takımı (TCP/IP), RFC 1122 §1.1.3'te dört katmanla anlatılır: Uygulama, Taşıma, İnternet ve Bağlantı. RFC 4949'a göre OSI gibi katmanlı bir başvuru modeli tanımlayan bir İnternet standardı yoktur; katmanlar bir anlatım aracıdır. Yukarıdaki katalog bu dört katmana göre gruplanmıştır.
Katman sınırları her zaman kesin değildir. ARP Bağlantı ile Ağ arasında çalışır; MPLS etiketi bağlantı başlığı ile IP başlığı arasına girer; ICMP, IGMP, OSPF ve VRRP doğrudan IP üzerinde taşınır ama ağ katmanının işini görür; VXLAN ve Geneve UDP üzerinde taşınır ama bağlantı katmanı çerçeveleri taşır. wire bu protokolleri işlevlerine en yakın gruba yerleştirir.
Sık kullanılan protokoller
Günlük internet ve ağ kullanımında en sık karşılaşılan protokollerin kısa özetleri; son üç grup uygulamaların altındaki bağlantı, ağ ve taşıma katmanları içindir. Metin tabanlı protokoller (HTTP/1.1, FTP, SMTP, POP3, IMAP, SIP) alanlar yerine satır satır komut ve yanıt taşıdıkları için wire'da bit düzeyinde başlık sayfaları yoktur; yalnızca burada özetlenir. Her özetin dayandığı ifade, derleme testlerinde atıf yapılan kaynağın metninde denetlenir.
Temel İnternet ve web protokolleri 4 özet
- HTTP / HTTPS Uygulama metin tabanlı
Web'in protokolü: istemci bir istek gönderir, sunucu bir yanıt döndürür. HTTP/1.1 metin tabanlıdır; HTTP/2 ve HTTP/3 aynı anlamları ikili çerçevelerle taşır. HTTPS, HTTP'yi TLS ile şifreli bir bağlantı üzerinden taşır.
Port: TCP 80 / 443; HTTP/3 için UDP üzerinde QUIC · wire: HTTP/2, HTTP/3, TLS · Kaynak: RFC 9110, RFC 9112, RFC 9113, RFC 9114, RFC 9846
- DNS Uygulama
example.com gibi alan adlarını IP adreslerine ve diğer kayıtlara çevirir. Sorgular genellikle UDP ile, büyük yanıtlar TCP ile taşınır.
Dosya ve ağ yönetimi protokolleri 5 özet
- FTP Uygulama metin tabanlı
Sunucuya dosya yüklemek ve indirmek için kullanılır. Komutlar ve yanıtlar bir denetim bağlantısında metin olarak, dosyalar ayrı bir veri bağlantısında taşınır.
Port: TCP 21 (denetim) · wire’da başlık sayfası yok: metin tabanlı komutlar ve yanıtlarla çalışır. · Kaynak: RFC 959
- SFTP Uygulama
SSH bağlantısının içinde bir alt sistem olarak çalışan dosya aktarım protokolüdür; şifreleme ve kimlik doğrulamayı SSH sağlar. Protokolün kendisi IETF'te taslak olarak kaldı ve RFC olarak yayımlanmadı; wire'da ayrı sayfası yoktur.
Port: TCP 22 (SSH üzerinden) · wire: SSH · Kaynak: RFC 4254, RFC 4253
- DHCP Uygulama
Ağa bağlanan cihazlara IP adresini, ağ maskesini, varsayılan ağ geçidini ve DNS sunucularını otomatik olarak dağıtır. DHCPv6 aynı işi IPv6 için yapar.
Port: UDP 67 / 68 · wire: DHCPv4, DHCPv6 · Kaynak: RFC 2131, RFC 2132, RFC 8415
- SNMP Uygulama
Yönlendirici, anahtar gibi cihazların durumunu uzaktan okumayı ve yönetmeyi sağlar. Ajanlar 161, bildirim alıcıları 162 numaralı portu dinler.
Port: UDP 161 / 162 · wire: SNMP · Kaynak: RFC 3416, RFC 3417
- SMB Uygulama
Yerel ağda dosya, yazıcı ve adlandırılmış kanal paylaşımı sağlar. Sürüm 2 ve 3, Microsoft'un [MS-SMB2] açık spesifikasyonunda tanımlıdır.
Port: TCP 445 · wire: SMB2 · Kaynak: MS-SMB2 v20260928
E-posta protokolleri 3 özet
- SMTP Uygulama metin tabanlı
E-postayı gönderir ve sunucular arasında iletir. İstemci EHLO, MAIL, RCPT ve DATA gibi metin komutlarıyla göndereni, alıcıları ve iletiyi bildirir.
Port: TCP 25 · wire’da başlık sayfası yok: metin tabanlı komutlar ve yanıtlarla çalışır. · Kaynak: RFC 5321
- POP3 Uygulama metin tabanlı
Sunucudaki posta kutusundan iletileri istemciye indirir. Genellikle iletiler indirildikten sonra sunucudan silinir; protokol iletileri sunucuda bırakmaya da izin verir.
Port: TCP 110 · wire’da başlık sayfası yok: metin tabanlı komutlar ve yanıtlarla çalışır. · Kaynak: RFC 1939
- IMAP Uygulama metin tabanlı
İletiler sunucudaki klasörlerde kalır; istemciler onları sunucuda okur, işaretler ve düzenler. Böylece aynı posta kutusu birden çok cihazda tutarlı görünür.
Port: TCP 143 / 993 (TLS) · wire’da başlık sayfası yok: metin tabanlı komutlar ve yanıtlarla çalışır. · Kaynak: RFC 9051
Ses, görüntü ve güvenlik protokolleri 3 özet
- SIP Uygulama metin tabanlı
IP üzerinden sesli ve görüntülü görüşmeleri (VoIP) başlatır, değiştirir ve sonlandırır. Metin tabanlıdır; görüşmenin kendisi RTP ile taşınır.
Port: 5060 (UDP, TCP, SCTP) / 5061 (TLS) · wire: RTP · Kaynak: RFC 3261
- RTP / SRTP Uygulama
Canlı ses ve görüntü akışlarını sıra numarası ve zaman damgasıyla gerçek zamanlı taşır; RTCP akışın istatistiklerini bildirir. SRTP yükü şifreler ve her pakete bir doğrulama etiketi ekler.
Bağlantı katmanı protokolleri 5 özet
- IP üzerinden Ethernet Bağlantı
IP datagramlarının bir Ethernet çerçevesine nasıl yerleştirileceğini tanımlar: çerçevenin EtherType alanı yükün IP olduğunu söyler.
- ARP Bağlantı
Bir protokol adresini (ör. IPv4 adresini) aynı yerel ağdaki 48 bitlik Ethernet adresine çevirir. Gönderici yanıtı bir tabloda saklar ve sonraki çerçevelerde kullanır.
- RARP Bağlantı
ARP’nin tersi: yalnızca donanım adresini bilen bir cihaz (ör. disksiz iş istasyonu) kendi IP adresini ağdaki bir sunucudan öğrenir. Bugün yerini DHCP almıştır.
- PPPoE Bağlantı
Noktadan noktaya PPP oturumlarını Ethernet üzerinde kurar ve PPP paketlerini Ethernet çerçevelerine sarar; DSL ve fiber erişiminde kullanıcı oturumu böyle açılır.
Ağ katmanı: denetim, yönlendirme ve güvenlik 7 özet
- ICMP / ICMPv6 Ağ
IP’nin yanında çalışan denetim iletileri: datagram işlenirken çıkan hataları bildirir ve ping gibi tanı işlerini yapar. IP’yi güvenilir yapmaz; yalnızca sorunlar hakkında geri bildirim verir.
- IGMP Ağ
IPv4 cihazlarının hangi çok noktaya yayın (multicast) gruplarına üye olduğunu komşu yönlendiricilere bildirdiği protokol.
- IPsec (AH / ESP) Ağ
IP datagramlarını ağ katmanında korur. AH bütünlük, kaynak doğrulama ve yeniden oynatma koruması sağlar; ESP bunlara gizlilik (şifreleme) ekler.
- GRE Ağ
Bir ağ katmanı protokolünü başka bir ağ katmanı protokolünün içinde taşıyan genel tünel; ör. IPv4 içinde IPv6 ya da başka bir IPv4 paketi.
- OSPF Ağ
Tek bir özerk sistem içinde çalışan bağlantı durumu (link-state) yönlendirme protokolü: her yönlendirici aynı topoloji veritabanını tutar ve en kısa yolları buradan hesaplar. Doğrudan IP üzerinde çalışır.
- VRRP Ağ
Birkaç yönlendiricinin tek bir sanal varsayılan ağ geçidi gibi davranmasını sağlar; asıl yönlendirici düşünce yedeği devralır, uç cihazların ayarı değişmez.
Taşıma katmanı ve kaplama ağları 4 özet
- SCTP Taşıma
IP üzerinde güvenilir, ileti tabanlı taşıma. Bir bağlantı (association) içinde birden çok akış taşır ve iki uç birden fazla adresle bağlanabilir (multi-homing); telefon sinyalleşmesi ve WebRTC veri kanalları kullanır.
- DCCP Taşıma
Tıkanıklık denetimli ama güvenilir olmayan datagramlar için çift yönlü bağlantılar kurar: UDP gibi teslimi garanti etmez, TCP gibi ağı boğmaz.
- QUIC Taşıma
UDP üzerinde çalışan, güvenliği TLS ile sağlanan genel amaçlı taşıma protokolü. HTTP/3 bunun üzerinde çalışır.
wire: QUIC, QUIC 1-RTT, HTTP/3 · Kaynak: RFC 9000, RFC 9001
- VXLAN / Geneve Taşıma
Sanal makinelerin 2. katman ağlarını 3. katman ağ üzerinden UDP ile tüneller (kaplama ağı); veri merkezlerinde kiracıları birbirinden ayırır. Geneve, aynı işi genişletilebilir seçeneklerle yapan genel kapsülleme biçimidir.
Port: UDP 4789 / 6081 · wire: VXLAN, Geneve · Kaynak: RFC 7348, RFC 8926